ALEF-BET
Tajemnice ALFABETU HEBRAJSKIEGO
Alef-Bet
Alfabet hebrajski składa się z dwudziestu dwóch liter. Każdej z nich przypisano wartość liczbową. W alfabecie hebrajskim nie ma samogłosek. Ich brak wypełnia pomocnicza punktacja, umieszczana pod lub nad literami, albo też obok nich. Współcześnie Biblia jest zawsze drukowana z punktacją pomocniczą.
Czytaj więcej
Imię Boże Tetragram
Pośród tajemnic liter tworzących alfabet hebrajski, Imię Boże odgrywa jedną z najbardziej znaczących ról. Wśród Izraelitów Imię Boże zawsze było otoczone trwożną tajemnicą. Potęgą Imienia Bożego przepełniona jest cała literatura talmudyczna, midraszowa i późniejsza rabiniczna. Święty tetragram, czyli cztery znaki składające się na Imię Boże, zapisuje się po hebrajsku יהוה
Czytaj więcej
א (Alef)
Alef א jest pierwszą literą alfabetu hebrajskiego. O niej – jak głosi legenda – Bóg powiedział, że On jest jeden i Alef oznacza jeden. Nic dziwnego, że Alef szczególnie rozbudzało i zaprzątało poetycką wyobraźnię mędrców dawnego Izraela.
Czytaj więcej
ב (Bet)
Od litery ב (Bet) rozpoczyna się Tora – duchowa podstawa tego świata. Otwiera ona pierwszy werset Księgi Rodzaju. Świat został stworzony za pomocą ב (Bet), ponieważ stanowi ono początek słowa beracha – „błogosławieństwo”.
Czytaj więcej
ה את
Słowo oznaczające kobietę (isza) jest związane ze słowem oznaczającym mężczyznę (isz). Stąd wynika jasno, że świat został stworzony za pomocą języka hebrajskiego. Dzięki literce ה, każda kobieta jest z natury osobą duchową. Dwie krańcowe litery alfabetu – pierwsza i ostatnia – są symbolem nie tylko całego alfabetu, lecz także wszelkiej pełnej i doskonałej całości.
Czytaj więcej
שְׁמַע יִשְׂרָאֵל ת
שְׁמַע, יִשְׂרָאֵל: יְהוָה אֱלֹהֵינוּ, יְהוָה אֶחָד Ostatnia litera alfabetu, Taw ת, jest szczególnie groźna. Napiętnowany nią był Kain.
Czytaj więcej

GERAZA — miejsce, gdzie Żyd spotkał się z Grekiem

Geraza

Region Gilead rozciąga się po wschodniej stronie Jordanu, między Morzem Słonym (Morzem Martwym) a Jeziorem Galilejskim. Mniej więcej pośrodku tego żyznego płaskowyżu biegnie w stronę Jordanu rzeka Jabbok. Powyższe zdjęcie ukazuje część imponujących ruin miasta Geraza, noszącego dziś nazwę Jarasz, a leżącego w pobliżu górnego odcinka Jabboku.

Przez Gilead biegł z północy na południe starożytny szlak handlowy, zwany „drogą królewską”. Po opuszczeniu Charanu, Jakub z rodziną wędrował najwyraźniej tą drogą w kierunku Jabboku. Blisko miejsca, gdzie zmagał się z aniołem i spotkał Ezawa, wzniesiono potem Gerazę (1 Mojżeszowa [Rodzaju 17-25, 45-47; 32:22-30; 33:1-17). W późniejszym okresie Izraelici, podczas wędrówki do Ziemi Obiecanej, posuwali się na północ drogą królewską. Dwa i pół plemienia osiedliło się na północ i południe od Jabboku, wzdłuż tego szlaku handlowego (4 Mojżeszowa [Liczb] 20:17; 5 Mojżeszowa [Powtórzonego Prawa] 2:26-27).

Geraza - mapa

Czy Grecy byli związani z tym rejonem, a jeśli tak, to jak do tego doszło? Owszem, znaleźli się tu po podbiciu tych terenów przez Aleksandra Wielkiego. Jak głosi tradycja, Aleksander zbudował Gerazę dla weteranów swej armii. Wpływy greckie stopniowo się umacniały. Dziesięć miast-kolonii, założonych na wschód od Jordanu i Jeziora Galilejskiego, utworzyło związek znany jako Dekapol.

„Plan Aleksandra polegał między innymi na osiedleniu Greków we wszystkich zakątkach imperium. Sporo ludności hellenistycznej zamieszkało zwłaszcza w dolnej Syrii [z Dekapolem włącznie], stanowiącej jeden z punktów strategicznych. Po dziś dzień w żadnym zakątku Wschodu nie spotka się tylu i tak imponujących ruin greckich, jak w tej krainie na wschodnim brzegu Jordanu. Wygląda na to, że w tych miastach występowała pełna gama instytucji oraz zwyczajów greckich — okazałe świątynie ku czci greckich bogów i bogiń, gimnazjony, łaźnie publiczne, doroczne igrzyska, a często również szkoły i akademie filozoficzne” (Norman Bentwich — ‘Hellenism’).

Zwiedzając ruiny Gerazy, natrafisz na liczne dowody, potwierdzające powyże wypowiedzi. Niedaleko bramy południowej znajduje się koliste forum, czyli rynek, widoczne na zdjęciu. Niewątpliwie wprawią cię w podziw łaźnie, świątynie, teatry i budynki publiczne, często połączone ze sobą brukowanymi ulicami z rzędami kolumn. Poza miastem można zobaczyć kamienie milowe, poustawiane wzdłuż starożytnej drogi, łączącej Gerazę z innymi miastami Dekapolu i portami śródziemnomorskimi.

Nawet gdy w roku 63 p.n.e. Geraza dostała się pod władanie Rzymu, zachowała swój hellenistyczny klimat. Możesz sobie wyobrazić, jak mógł on oddziaływać na Żydów, mieszkających w Gerazie i okolicy. W książce Hellenism czytamy: „Powoli, ale zdecydowanie Żydzi zaczęli sobie przyswajać poglądy religijne otaczających ich ludzi oraz patrzyć na Pisma pod kątem tych idei”.

Geraza