ALEF-BET
Tajemnice ALFABETU HEBRAJSKIEGO
Alef-Bet
Alfabet hebrajski składa się z dwudziestu dwóch liter. Każdej z nich przypisano wartość liczbową. W alfabecie hebrajskim nie ma samogłosek. Ich brak wypełnia pomocnicza punktacja, umieszczana pod lub nad literami, albo też obok nich. Współcześnie Biblia jest zawsze drukowana z punktacją pomocniczą.
Czytaj więcej
Imię Boże Tetragram
Pośród tajemnic liter tworzących alfabet hebrajski, Imię Boże odgrywa jedną z najbardziej znaczących ról. Wśród Izraelitów Imię Boże zawsze było otoczone trwożną tajemnicą. Potęgą Imienia Bożego przepełniona jest cała literatura talmudyczna, midraszowa i późniejsza rabiniczna. Święty tetragram, czyli cztery znaki składające się na Imię Boże, zapisuje się po hebrajsku יהוה
Czytaj więcej
א (Alef)
Alef א jest pierwszą literą alfabetu hebrajskiego. O niej – jak głosi legenda – Bóg powiedział, że On jest jeden i Alef oznacza jeden. Nic dziwnego, że Alef szczególnie rozbudzało i zaprzątało poetycką wyobraźnię mędrców dawnego Izraela.
Czytaj więcej
ב (Bet)
Od litery ב (Bet) rozpoczyna się Tora – duchowa podstawa tego świata. Otwiera ona pierwszy werset Księgi Rodzaju. Świat został stworzony za pomocą ב (Bet), ponieważ stanowi ono początek słowa beracha – „błogosławieństwo”.
Czytaj więcej
ה את
Słowo oznaczające kobietę (isza) jest związane ze słowem oznaczającym mężczyznę (isz). Stąd wynika jasno, że świat został stworzony za pomocą języka hebrajskiego. Dzięki literce ה, każda kobieta jest z natury osobą duchową. Dwie krańcowe litery alfabetu – pierwsza i ostatnia – są symbolem nie tylko całego alfabetu, lecz także wszelkiej pełnej i doskonałej całości.
Czytaj więcej
שְׁמַע יִשְׂרָאֵל ת
שְׁמַע, יִשְׂרָאֵל: יְהוָה אֱלֹהֵינוּ, יְהוָה אֶחָד Ostatnia litera alfabetu, Taw ת, jest szczególnie groźna. Napiętnowany nią był Kain.
Czytaj więcej

Pesach1.

Uczta pesachowaUczta pesachowa

Pismo Święte opowiada, że gdy Faraon nie chciał wypuścić Izraelitów z Egiptu, Jehowa zesłał nań 10 plag. Przed nadejściem ostatniej plagi, mianowicie śmierci pierworodnych, Bóg przykazał, ażeby każda rodzina izraelska zarznęła baranka, a krwią onego skrapiała odrzwia i oba podwoje swoich domów, żeby anioł śmierci mógł dom izraelski poznać i ominąć. Jednocześnie przykazał Bóg, ażeby dla bezzwłocznej ucieczki z kraju przygotować się z największym pośpiechem. W tym celu mieli Izraelici baranka spożywać nie ugotowanego w wodzie, coby dużo czasu zajęło, lecz nieco przypieczonego na ogniu; równie i pieczywo, by nie tracić czasu, mieli zabrać w stanie ciasta niekiszonego, z tem jeszcze zastrzeżeniem, żeby odtąd każdego roku w tymże czasie, przez siedm dni nic kiszonego nie jadać, pod karą wykluczenia przestępującego ten zakaz ze zgromadzenia Izraelowego.

Taka jest geneza Święta Pesach, które się rozpoczyna 14-go dnia pierwszego miesiąca roku2., a trwa do 21-go t. m., przez który to czas Izraelici nic kiszonego nie spożywają.

We wieczór wigilijny 14-go Nissan we wszystkich siedzibach Izraela odbywa się następujący porządek ceremonijalny, zwany „Seder”. Ojciec rodziny, odziany w białą szatę religijną, z podniesionym szerokim kołnierzem, w haft srebrzysty ozdobnym, oraz taką krymką, otoczony rodziną i domownikami, zasiada z pewną tradycyjonalnie obowiązującą niejako szczególną wygodą i patryjarchalną powagą na dobrze wysłanem, miękkiem oparciem opatrzonem, siedzeniu. Na stole znajdywać się powinno co następuje:

Talerz sederowy na PesachTalerz sederowy z sekcjami na potrawy sederowe, porcelana, XIX wiek.
Od „godziny 12” w prawo: moror, bejca, chazeret, karpas, charoset, zaroa.

Ceremonija pesachowa „Seder” zaczyna się od od mówienia przez ojca rodziny błogosławieństwa nad winem „Kidusz”, za którym wszyscy stół okalający wtórują „amen” i każdy swój kielich wychyla. Wychylanie kielichów przy odpowiednich modlitwach podczas całej wieczerzy powtarza się czterokrotnie, ztąd nazwa tej ceremonii „arba koses”, co znaczy cztery kielichy. Następnie wszyscy przykładają ręce i podnoszą naczynie, na którem legą mace, recytując następujący ustęp z Hagady3.: „Otóż to jest ów chleb nędzny, jaki spożywali przodkowie nasi na ziemi egipskiej. Kto głodny niech przyjdzie z nami jeść, każdy kto pragnie niech z nami Pesach odprawi. Obecnie jesteśmy tu, na rok przyszły na ziemi izraelskiej. Obecnie jesteśmy niewolnikami4., na rok przyszły będziemy wyzwoleni”.

Po kilku jeszcze drobiazgowych obrządkach, najmłodszy z otoczenia, zwraca się do głowy rodziny z szeregiem zapytań, rozpoczynających się od wyrazów: „Ma nysztane”. Treść tych pytań w przekładzie brzmi: „Dla czego się wyróżnia wieczór niniejszy od wszystkich innych wieczorów; podczas wszystkich innych wolno nam jadać chleb kiszony i niekiszony, a tego wieczora tylko niekiszony? Podczas wszystkich innych wieczorów wolno nam spożywać wszelkiego rodzaju włoszczyzny, a tego wieczoru tylko chrzan?” i t, d. Tu ojciec rodziny daje obszerną odpowiedź, zawartą właśnie w owej Hagadzie, którą wszyscy, mający tę książkę przed sobą na głos jakby chórem wspólnie odczytują. Na tem kończy się pierwsza część Sederu, poczem następuje uczta wedle stanu możliwie wykwintna, po której odmawia się błogosławieństwo poobiednie i przystępuje się do drugiej części Sederu, którą wypełniają hymny, pienia religijne i piosnki religijno-etyczne, wesołym humorem zabarwione.

Czy to wskutek zapowiedzianej w Piśmie Świętem kary wyłączenia z zgromadzenia izraelskiego przestępującego święta Pesach, co talmud tłumaczy przez „zgładzenie” (kores)5.; czy to z powodu doniosłości samego faktu wybawienia Izraelitów z ucisku Egipcyjan, dość, że nie tylko ogół Izraelitów, ale i postępowi ich bracia, w większej części, obserwują to święto, które potęguje myśl poznania jedynego Boga i wzmacnia węzeł wszystkich warstw tego wyznaniowego ogółu.

1. Słowo „Pesach” znaczy po hebrajsku: przejść, ominąć.
2. W Piśmie Świętem, miesiące nie mają nazw, a wyrażają się przez cyfry: pierwszy, drugi, trzeci i t. d. miesiąc roku. Dopiero po powrocie z Babilonii, Izraelici nadali miesiącom nazwy asyryjskie, które do dziś dnia się utrzymały, w następujcym porządku: „Nissan, Yjor, Siwan, Tamuz, Aw, Elul, Tiszre, Cheszwan, Kislaw, Tewas, Szewat, Adar”. Podług tradycyi miesiąc Nissan jest początkiem roku dla rachunku świąt i lat panowania królów. Miesiąc Tiszre zaś stanowi początek roku dla rachuby od stworzenia świata, do obliczenia 7-go roku odpuszczenia długów i 50-go roku jubileuszowego. Ten Nowy Rok, rozpoczynający się z miesiącem Tiszre, jako religijny, do dziś dnia w całym Izraelu się utrzymal.
3. Książka wyłącznie na ten wieczór zredagowana, obejmująca opowieść „Hagada” o wyjściu Izraelitów z Egiptu.
4. Ustęp ten odnosi się do czasów prześladowania ludu izraelskiego.
5. Słowo „Kores” w hebrajskiem znaczy: „oddzielić, rozłączyć”, np. „Nichresu mej hajarden” (rozstąpiły się wody Jordanu). (Jehoszua, 4:7).